Fatjon Bardho · arkitekt · ofWhite Architects · 2026
Si të llogarisni ndriçimin në çdo ambient: lumenët, shtresat dhe llojet e ndriçuesve
Përgjigjja e shkurtër: shumëzoni sipërfaqen e dhomës me luksin që i duhet (150 për sallonin dhe dhomën e gjumit, 200 për banjën, 300 për kuzhinën) dhe keni lumenët. Pjesëtojini me lumenët e një ndriçuesi dhe keni numrin. Pastaj shtoni dritën e punës dhe atë të theksit, sepse një tavan plot me spote nuk është projekt ndriçimi.
Pesë fjalë që duhen ditur
Janë të shkruara në çdo kuti llambe. Kush i lexon, nuk blen më me sy:
- Lumen (lm)Sa dritë nxjerr një llambë. Kjo është shifra që krahasohet kur blini, jo vatët.
- Luks (lx)Sa dritë bie mbi një sipërfaqe. 1 luks është 1 lumen mbi 1 m².
- Kelvin (K)Ngjyra e dritës: 2700 K është e ngrohtë si llamba e vjetër, 4000 K është e bardhë pune.
- CRISa saktë duken ngjyrat nën atë dritë, nga 0 në 100. Për banim kërkoni 90 e lart.
- Vat (W)Sa rrymë harxhon llamba, jo sa ndriçon. Një LED 7 W jep rreth 600 lumen.
Sa lumen i duhen dhomës suaj
Lumenët = luksi × sipërfaqja. Zgjidhni ambientin dhe vendosni metrat katrorë:
Kjo është vetëm drita bazë. Për mure të errëta ose tavan mbi 3 m shtoni 20–30%. Plani tregon një shpërndarje të njëtrajtshme në një dhomë me përmasa 4:3.
Vlerat janë në luks, pra lumen për m². Drita e punës llogaritet vetëm për sipërfaqen ku punohet, jo për gjithë dhomën.
Tri shtresat e dritës
Një dhomë e ndriçuar mirë ka tri lloje drite, secila me çelësin e vet. Ndizini një nga një:
Vetëm drita bazë: gjithçka duket, por dhoma është e sheshtë.
- Drita bazëMbush dhomën njëtrajtësisht: spote të inkasuara, plafonierë ose varëse. Është ajo që llogaritet me luks për m².
- Drita e punësBie aty ku punohet: mbi banak, te pasqyra, mbi tavolinë, pranë kolltukut të leximit. Do tre deri në pesë herë më shumë luks se baza.
- Drita e theksitNxjerr në pah një pikturë, një mur, një kamare ose tavanin. Nuk ndriçon dhomën, por i jep thellësi.
Ngjyra e dritës: sa kelvin
E njëjta dhomë ndryshon karakter me ngjyrën e dritës. Lëvizni shkallën:
- Jo më shumë se dy ngjyra në një dhomëPër shembull drita bazë 2700 K dhe drita e punës 3500 K. Tri ngjyra duken si rastësi.
- Kalim i butë nga dhoma në dhomëSallon 2700 K, korridor 3000 K, kuzhinë 3500 K. Jo nga 2700 drejt e në 4000.
- CRI 90 e lart kudoTe pasqyra e banjës, në dhomën e veshjes dhe mbi banak kërkoni 95. Me CRI nën 80 lëkura dhe ushqimi duken gri.
- Dimmer në dhomat kryesoreSallon, dhomë gjumi, dhomë ngrënieje dhe kuzhinë. E njëjta dritë shërben për të gatuar dhe për të ngrënë darkë.
Llojet e ndriçuesve dhe ku përdoret secili
Tetë lloje mbulojnë pothuajse çdo banesë:
Sa larg vendosen spotet
Largësia varet nga lartësia e tavanit, dhe rrethi i dritës nga këndi i spotit. Provoni të dyja:
Rregulli i lartësisë pjesëtuar me dy është pikënisje, jo ligj. Rreshti i parë vendoset 60–90 cm nga muri; më afër, drita bën harqe mbi mur.
Shtatë gabimet më të shpeshta
- Vetëm spote në tavanDhoma del e ndriçuar njëlloj kudo dhe duket e sheshtë. Hiqni disa spote dhe shtoni një dritë pune dhe një theksi.
- Dritë e ftohtë ku pushohetMbi 4000 K salloni duket si zyrë. Për sallon dhe dhomë gjumi qëndroni në 2700–3000 K.
- Ngjyra të përziera pa qëllimNjë llambë 3000 K pranë një 4000 K duket si defekt. Blini të gjithë ndriçuesit e një dhome me të njëjtin kelvin.
- CRI i ulëtLlambat më të lira kanë CRI rreth 80. Ndryshimi shihet te lëkura, te druri dhe te ushqimi.
- Asnjë dimmerDrita që mjafton për të pastruar është e tepërt për të parë një film. Pa dimmer keni vetëm një nga të dyja.
- Spot mbi kokëMbi jastëk, mbi divan ose përballë televizorit, spoti verbon. Zhvendoseni drejt murit.
- Banaku dhe pasqyra pa dritë puneMe dritë vetëm nga tavani, trupi juaj bën hije mbi banak dhe fytyra del me hije te pasqyra.
Pyetje të shpeshta
Sa lumen duhen për m²?
Për dritën bazë: 100–150 në sallon, dhomë gjumi dhe korridor, 150–200 në banjë, 200–300 në kuzhinë, 300 në studio dhe 400–500 në dhomën e veshjes. Drita e punës llogaritet veç.
Sa spote duhen për një dhomë 20 m²?
Në sallon: 150 luks × 20 m² = 3.000 lumen, pra 5 spote nga 600 lumen. Në kuzhinë: 300 × 20 = 6.000 lumen, pra 10 spote.
3000 K apo 4000 K?
2700–3000 K ku pushohet, 3500–4000 K ku punohet: mbi banak, te pasqyra, në studio. Mbi 4000 K nuk rekomandohet në banesë.
Sa larg njëri-tjetrit vendosen spotet?
Si pikënisje: lartësia e tavanit pjesëtuar me dy, dhe 60–90 cm nga muri. Me tavan 2,7 m dalin rreth 1,35 m.
Ndriçimi vendoset bashkë me mobilimin, jo pas tij. Para se të mbyllet tavani, shënoni në plan ku rri divani, krevati, tavolina dhe pasqyra: aty shkojnë pikat e dritës dhe çelësat.
ofWhite Architects
Studio arkitekture dhe interior design në Tiranë që nga 2010.
Versioni interaktiv në faqe →Na kontaktoniWhatsApp